Wymagania jakościowe dla paliw stałych — pełne tabele
Analiza · Weryfikacja: Wojciech Nowak · 18 listopada 2026 · Czas czytania: 13 min
Zweryfikowano u źródła: 18 listopada 2026. Każdy przepis sprawdzamy w tekście aktu — ustawy i rozporządzenia w ISAP, uchwały antysmogowe w dziennikach urzędowych województw i BIP-ach urzędów marszałkowskich. Linki do źródeł znajdziesz pod artykułem. Jak weryfikujemy przepisy
Jeżeli szukasz w internecie tabeli parametrów, jakie musi spełniać węgiel sprzedawany do domu, znajdziesz co najmniej trzy różne — i wszystkie będą wyglądały urzędowo. Powód jest prozaiczny: rozporządzenie o wymaganiach jakościowych dla paliw stałych zmieniano dwa razy, a stare wersje nie zniknęły z sieci razem z utratą mocy.
- Dz.U. 2018 poz. 1890 (Minister Energii, 27.09.2018) — uchylone
- Dz.U. 2022 poz. 2856 (Minister Klimatu i Środowiska, 23.12.2022) — uchylone przez § 7 rozporządzenia z 2024 r.
- Dz.U. 2024 poz. 1618 (Minister Przemysłu oraz Minister Klimatu i Środowiska, 4.11.2024) — obowiązujące, weszło w życie 8 listopada 2024 r.
Każda tabela parametrów przepisana z dwóch pierwszych pozycji opisuje stan prawny, który już nie istnieje — a różnice nie są kosmetyczne.
Co się zmieniło między 2022 a 2024
Na przykładzie węgla kostka widać skalę zaostrzenia:
| Parametr | Dz.U. 2022 poz. 2856 (uchylone) | Dz.U. 2024 poz. 1618 (tabela nr 1) |
|---|---|---|
| Zawartość popiołu Ar, maks. | 12,00% | 10,00% |
| Siarka całkowita Str, maks. | 1,70% | 1,20% |
| Wartość opałowa Qir, min. | 22,00 MJ/kg | 24,00 MJ/kg |
| Wilgoć całkowita Wtr, maks. | 20,00% | 15,00% |
Dla groszku zmiana jest jeszcze większa: popiół z 14,00% na 10,00%, wartość opałowa z 21,00 na 24,00 MJ/kg, a zdolność spiekania RI z 90,00 na 60,00. To nie jest ten sam produkt.
Pełne tabele z załącznika — stan na dziś
Poniżej wszystkie dziewięć tabel z załącznika do Dz.U. 2024 poz. 1618. Pamiętaj, że dla kostki, orzecha i groszku do 30 czerwca 2027 r. obowiązują łagodniejsze wartości przejściowe z § 4 i § 5 — opisujemy je w dalszej części.
Tabela nr 1 — węgiel kostka (63÷200 mm)
| Parametr | Symbol | Jednostka | Min. | Maks. |
|---|---|---|---|---|
| Zawartość popiołu | Ar | % | – | 10,00 |
| Zawartość siarki całkowitej | Str | % | – | 1,20 |
| Wartość opałowa | Qir | MJ/kg | 24,00 | – |
| Wymiar ziarna | – | mm | 63,00 | 200,00 |
| Zawartość podziarna | – | % | 0,00 | 10,00 |
| Zawartość nadziarna | – | % | 0,00 | 10,00 |
| Zawartość wilgoci całkowitej | Wtr | % | – | 15,00 |
Tabela nr 2 — węgiel orzech (25÷80 mm)
| Parametr | Symbol | Jednostka | Min. | Maks. |
|---|---|---|---|---|
| Zawartość popiołu | Ar | % | – | 10,00 |
| Zawartość siarki całkowitej | Str | % | – | 1,20 |
| Wartość opałowa | Qir | MJ/kg | 24,00 | – |
| Wymiar ziarna | – | mm | 25,00 | 80,00 |
| Zawartość podziarna | – | % | 0,00 | 10,00 |
| Zawartość nadziarna | – | % | 0,00 | 10,00 |
| Zawartość wilgoci całkowitej | Wtr | % | – | 15,00 |
Tabela nr 3 — węgiel orzech standard dla kotłów klasy 3, 4, 5 lub ekoprojekt
| Parametr | Symbol | Jednostka | Min. | Maks. |
|---|---|---|---|---|
| Zawartość popiołu | Ar | % | – | 7,00 |
| Zawartość siarki całkowitej | Str | % | – | 0,80 |
| Wartość opałowa | Qir | MJ/kg | 25,00 | – |
| Wymiar ziarna | – | mm | 25,00 | 80,00 |
| Zawartość podziarna | – | % | 0,00 | 10,00 |
| Zawartość nadziarna | – | % | 0,00 | 10,00 |
| Zawartość wilgoci całkowitej | Wtr | % | – | 11,00 |
Tabela nr 4 — węgiel groszek (5÷40 mm)
| Parametr | Symbol | Jednostka | Min. | Maks. |
|---|---|---|---|---|
| Zawartość popiołu | Ar | % | – | 10,00 |
| Zawartość siarki całkowitej | Str | % | – | 1,20 |
| Wartość opałowa | Qir | MJ/kg | 24,00 | – |
| Zdolność spiekania | RI | – | – | 60,00 |
| Wymiar ziarna | – | mm | 5,00 | 40,00 |
| Zawartość podziarna | – | % | 0,00 | 10,00 |
| Zawartość nadziarna | – | % | 0,00 | 5,00 |
| Zawartość wilgoci całkowitej | Wtr | % | – | 15,00 |
Tabela nr 5 — groszek premium (5÷31,50 mm) dla kotłów klasy 3, 4, 5 lub ekoprojekt
| Parametr | Symbol | Jednostka | Min. | Maks. |
|---|---|---|---|---|
| Zawartość popiołu | Ar | % | – | 7,00 |
| Zawartość siarki całkowitej | Str | % | – | 0,80 |
| Wartość opałowa | Qir | MJ/kg | 25,00 | – |
| Zdolność spiekania | RI | – | – | 25,00 |
| Wymiar ziarna | – | mm | 5,00 | 31,50 |
| Zawartość podziarna | – | % | 0,00 | 10,00 |
| Zawartość nadziarna | – | % | 0,00 | 5,00 |
| Zawartość wilgoci całkowitej | Wtr | % | – | 11,00 |
Tabela nr 6 — węgiel miał plus (3÷31,50 mm), bez domieszek mułów i flotokoncentratów
| Parametr | Symbol | Jednostka | Min. | Maks. |
|---|---|---|---|---|
| Zawartość popiołu | Ar | % | – | 12,00 |
| Zawartość siarki całkowitej | Str | % | – | 1,20 |
| Wartość opałowa | Qir | MJ/kg | 24,00 | – |
| Zdolność spiekania | RI | – | – | 25,00 |
| Wymiar ziarna | – | mm | 3,00 | 31,50 |
| Zawartość podziarna | – | % | – | 15,00 |
| Zawartość nadziarna | – | % | 0,00 | 5,00 |
| Zawartość wilgoci całkowitej | Wtr | % | – | 15,00 |
Tabela nr 7 — węgiel antracyt
| Parametr | Symbol | Jednostka | Min. | Maks. |
|---|---|---|---|---|
| Zawartość popiołu | Ar | % | – | 8,00 |
| Zawartość części lotnych | Vdaf | % | – | 10,00 |
| Wartość opałowa | Qir | MJ/kg | 32,00 | – |
| Zdolność spiekania | RI | – | – | 5,00 |
| Zawartość wilgoci całkowitej | Wtr | % | 1,00 | 3,00 |
Tabela nr 8 — paliwa z przeróbki termicznej węgla kamiennego
| Parametr | Symbol | Jednostka | Min. | Maks. |
|---|---|---|---|---|
| Zawartość popiołu | Ar | % | – | 15,00 |
| Zawartość części lotnych | Vdaf | % | – | 10,00 |
| Zawartość siarki całkowitej | Str | % | – | 0,60 |
| Wartość opałowa | Qir | MJ/kg | 26,00 | – |
Tabela nr 9 — paliwa z przeróbki termicznej węgla brunatnego
| Parametr | Symbol | Jednostka | Min. | Maks. |
|---|---|---|---|---|
| Zawartość popiołu | Ar | % | – | 12,00 |
| Zawartość siarki całkowitej | Str | % | – | 1,20 |
| Wartość opałowa | Qir | MJ/kg | 12,00 | – |
| Wymiar ziarna | – | mm | 5,00 | 185,00 |
| Zawartość podziarna | – | % | 0,00 | 10,00 |
| Zawartość nadziarna | – | % | 0,00 | 10,00 |
| Zawartość wilgoci całkowitej | Wtr | % | – | 35,00 |
Okres przejściowy — co obowiązuje do 30 czerwca 2027
Paragrafy 4 i 5 wprowadzają łagodniejsze wartości dla trzech najpopularniejszych sortymentów. To one obowiązują dziś, nie pełne wartości z tabel.
| Sortyment | Okres | Popiół maks. | Siarka maks. | Wart. opał. min. | Inne |
|---|---|---|---|---|---|
| Kostka i orzech | 1.12.2024 – 30.06.2025 | 12,00% | 1,70% | 22,00 MJ/kg | wilgoć ≤18,00% |
| 1.07.2025 – 30.06.2027 | 11,00% | 1,40% | 23,00 MJ/kg | – | |
| od 1.07.2027 | 10,00% | 1,20% | 24,00 MJ/kg | wilgoć ≤15,00% (tab. 1 i 2) | |
| Groszek | 1.12.2024 – 30.06.2025 | 12,00% | 1,50% | 23,00 MJ/kg | wilgoć ≤18,00%, RI ≤90,00 |
| 1.07.2025 – 30.06.2027 | 11,00% | 1,40% | 23,00 MJ/kg | RI ≤90,00 | |
| od 1.07.2027 | 10,00% | 1,20% | 24,00 MJ/kg | wilgoć ≤15,00%, RI ≤60,00 (tab. 4) |
Skok 1 lipca 2027 r. jest realny, zwłaszcza dla groszku — obniżenie dopuszczalnej zdolności spiekania RI z 90,00 do 60,00 wyklucza część węgli, które dziś są w sprzedaży. Rozwinęliśmy to w osobnym tekście: węgiel od lipca 2027.
Daty końcowe tabel — § 6
Element, o którym pisze się najmniej, a który jest w rozporządzeniu wprost. § 6 wyznacza, do kiedy stosuje się poszczególne tabele:
| Tabela | Czego dotyczy | Stosuje się do |
|---|---|---|
| nr 9 | paliwa z przeróbki termicznej węgla brunatnego | 30 czerwca 2027 r. |
| nr 6 | węgiel miał plus | 30 czerwca 2029 r. |
| nr 1, 2 i 4 | węgiel kostka, orzech, groszek | 30 czerwca 2031 r. |
Tabele nr 3, 5, 7 i 8 — czyli sortymenty „standard" dla kotłów klasy 3–5 i spełniających ekoprojekt, antracyt oraz paliwa z przeróbki termicznej węgla kamiennego — nie mają daty końcowej.
Co nastąpi po tych datach, rozporządzenie nie reguluje. Nie rozstrzygamy więc, czy oznacza to wycofanie tych sortymentów z obrotu dla gospodarstw domowych, czy zapowiedź kolejnej nowelizacji — przepis wyznacza datę i na tym poprzestaje. Warto jednak zauważyć kierunek: najpóźniejsze daty mają sortymenty przeznaczone dla nowoczesnych kotłów, a najwcześniejsze — paliwa najniższej jakości.
Dopuszczalne odchylenie — § 2
Przy kontroli stosuje się tolerancję pomiarową. Odchylenie od wymagań nie może być większe niż:
- 3% wartości — zawartość popiołu
- 0,3% wartości — zawartość siarki całkowitej
- 1 MJ/kg — wartość opałowa
- 3% wartości — zawartość wilgoci całkowitej
- 3 — zdolność spiekania RI
- 5% wartości — zawartość podziarna
- 2% wartości — zawartość nadziarna
- 2% wartości — zawartość części lotnych
To tolerancja metody badawczej, nie dodatkowy margines dla sprzedawcy — paliwo deklarowane tuż przy granicy nadal jest paliwem na granicy.
Jak czytać świadectwo jakości z tymi tabelami
Świadectwo jakości, które sprzedawca ma obowiązek Ci przekazać, podaje wartości parametrów oraz informację o wymaganiach jakościowych dla danego paliwa (art. 6d ustawy). Masz więc komplet do porównania: liczby z partii obok progów z tabeli.
Na co patrzeć w pierwszej kolejności:
- Rodzaj paliwa i sortyment — to on wskazuje właściwą tabelę. „Węgiel orzech" to tabela nr 2 albo nr 3, zależnie od tego, czy jest to wersja standard dla kotłów klasy 3–5.
- Wartość opałowa — bezpośrednio przekłada się na to, ile ton potrzebujesz na sezon. Różnica między 22 a 25 MJ/kg to kilkanaście procent zapotrzebowania.
- Popiół — ile będziesz wybierał z paleniska i ile zostanie Ci odpadu.
- Siarka — korozja przewodu kominowego i emisja SO₂.
- Wilgoć — płacisz za wodę; różnica między 11% a 18% jest odczuwalna w rachunku.
Szczegóły dokumentu i co zrobić, gdy sprzedawca go nie wydaje: świadectwo jakości paliwa stałego.
1. Prawo obrotu (ustawa o jakości paliw + to rozporządzenie) — określa, co wolno sprzedać. Adresat: sprzedawca. 2. Uchwała antysmogowa — określa, czym wolno palić na danym obszarze. Adresat: użytkownik. Paliwo w pełni zgodne z tabelą może być paliwem, którym w Twoim województwie palić nie wolno — tak jest np. w Krakowie, gdzie zakazane są wszystkie paliwa stałe.
Co grozi za sprzedaż paliwa niespełniającego tabel
Wprowadzanie do obrotu paliw stałych niespełniających wymagań jakościowych to przestępstwo z art. 34a ustawy: grzywna od 50 000 zł do 500 000 zł albo pozbawienie wolności do lat 3, a przy mieniu znacznej wartości grzywna od 100 000 zł do 1 000 000 zł. Niewystawienie świadectwa jakości albo podanie w nim parametrów niezgodnych ze stanem faktycznym to odrębna kara pieniężna (art. 35a pkt 9): od 10 000 zł do 25 000 zł, a przy wartości paliwa powyżej 200 000 zł — od 25 001 zł do 100 000 zł (art. 35c ust. 5). Wymierza ją wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej.
Czego te tabele nie obejmują
Rozporządzenie dotyczy paliw z art. 2 ust. 1 pkt 4a lit. a i b ustawy — węgla kamiennego, brykietów i peletów zawierających co najmniej 85% węgla kamiennego oraz paliw powstałych z przeróbki termicznej węgla. Nie obejmuje drewna kawałkowego, brykietu drzewnego ani pelletu drzewnego.
Biomasa drzewna ma własne rozporządzenie. Od 24 maja 2025 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 8 maja 2025 r. w sprawie wymagań jakościowych dla biomasy pozyskanej z drzew i krzewów (Dz.U. 2025 poz. 618) — określa parametry dla brykietu i pelletu wprowadzanych do obrotu dla gospodarstw domowych i instalacji poniżej 1 MW. Tabele podajemy w artykułach o pellecie i brykiecie. Drewna kawałkowego to rozporządzenie nie obejmuje.
Dla biomasy drzewnej kluczowy jest limit wilgotności 20% z uchwał antysmogowych — opisaliśmy go w tekście o wilgotności drewna opałowego. Paliwa objęte zakazem obrotu (muły, flotokoncentraty, węgiel brunatny, paliwa niesortowane) nie mają tabel, bo nie wolno ich sprzedawać w ogóle — zob. muły i flotokoncentraty oraz węgiel brunatny.
Powiązane artykuły
- Uchylone przepisy — co obowiązuje dziś
- Węgiel od lipca 2027 — zaostrzenie norm
- Świadectwo jakości paliwa stałego
- Czym wolno palić w kominku
- Muły i flotokoncentraty — zakaz
- Węgiel brunatny — zakaz
Źródła
- Rozporządzenie Ministra Przemysłu oraz Ministra Klimatu i Środowiska z 4 listopada 2024 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw stałych (Dz.U. 2024 poz. 1618) — obowiązujące — Internetowy System Aktów Prawnych, dostęp: 18.11.2026
- Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 23 grudnia 2022 r. (Dz.U. 2022 poz. 2856) — uchylone — Internetowy System Aktów Prawnych, dostęp: 18.11.2026
- Rozporządzenie Ministra Energii z 27 września 2018 r. (Dz.U. 2018 poz. 1890) — uchylone — Internetowy System Aktów Prawnych, dostęp: 18.11.2026
- Ustawa z 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw — Internetowy System Aktów Prawnych, dostęp: 18.11.2026
Artykuł informacyjny. Stan prawny: listopad 2026. Nie stanowi porady prawnej. Podstawa prawna: rozporządzenie Ministra Przemysłu oraz Ministra Klimatu i Środowiska z 4 listopada 2024 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw stałych (Dz.U. 2024 poz. 1618), wydane na podstawie art. 3a ust. 2 ustawy z 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw.