Ekoprojekt (ecodesign) dla kominków — wymagania, normy i jak sprawdzić swój kominek
Przewodnik · Weryfikacja: Wojciech Nowak · 19 lutego 2026 · aktualizacja: 2 listopada 2026 · Czas czytania: 11 min
Zweryfikowano u źródła: 18 listopada 2026. Każdy przepis sprawdzamy w tekście aktu — ustawy i rozporządzenia w ISAP, uchwały antysmogowe w dziennikach urzędowych województw i BIP-ach urzędów marszałkowskich. Linki do źródeł znajdziesz pod artykułem. Jak weryfikujemy przepisy
Ekoprojekt (ang. ecodesign) to unijny standard, który od 1 stycznia 2022 r. musi spełniać każdy nowy kominek wprowadzany do obrotu w Unii Europejskiej. W polskich uchwałach antysmogowych jest dziś najważniejszym kryterium legalności kominka: w większości województw urządzenie bez ekoprojektu (i bez alternatywy dopuszczonej w danej uchwale) nie może być używane. Poniżej komplet wymagań z liczbami, sposób sprawdzenia własnego urządzenia i opcje na wypadek, gdyby kominek norm nie spełniał.
Ekoprojekt = sezonowa efektywność energetyczna ≥ 65% oraz cztery limity emisji naraz (pył, CO, OGC, NOx). Potwierdza go tabliczka znamionowa i dokumentacja modelu, a nie wiek urządzenia. Kominek kupiony po 1.01.2022 u autoryzowanego sprzedawcy niemal na pewno go spełnia. Starszego urządzenia nie da się „przerobić” na ekoprojektowe — można za to dołożyć elektrofiltr albo wymienić wkład.
Podstawa prawna — skąd się bierze ekoprojekt
Ekoprojekt nie jest polskim wymysłem ani osobną ustawą. Składają się na niego dwa akty prawa unijnego:
- Dyrektywa 2009/125/WE — ustanawia ogólne ramy wymogów ekoprojektu dla produktów związanych z energią.
- Rozporządzenie Komisji (UE) 2015/1185 z 24 kwietnia 2015 r. — wykonuje tę dyrektywę w odniesieniu do miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń na paliwo stałe, czyli właśnie kominków, wkładów, kóz, pieców kaflowych i piecyków wolnostojących. To ten numer znajdziesz na tabliczce znamionowej.
Równolegle obowiązuje rozporządzenie (UE) 2015/1186 o etykietach energetycznych — to dzięki niemu kominki mają klasy od A++ do G, podobnie jak pralki. Kotły centralnego ogrzewania na paliwo stałe to osobna kategoria, objęta rozporządzeniem (UE) 2015/1189 i normą PN-EN 303-5 — dlatego mówimy o „klasie 3, 4, 5” kotła, a o „ekoprojekcie” kominka.
Wymagania ekoprojektu dla kominków — pełna tabela
Limity zależą od typu urządzenia. Wszystkie wartości emisji odnoszą się do spalin przeliczonych na 13% zawartości tlenu — ten zapis też zobaczysz w dokumentacji.
| Parametr | Kominek z zamkniętą komorą spalania | Kominek otwarty | Piec kuchenny na paliwo stałe |
|---|---|---|---|
| Sezonowa efektywność energetyczna (ηs) | min. 65% | min. 30% | min. 65% |
| Pył zawieszony (PM) | maks. 40 mg/m³ | maks. 50 mg/m³ | maks. 40 mg/m³ |
| Tlenek węgla (CO) | maks. 1 500 mg/m³ | maks. 2 000 mg/m³ | maks. 1 500 mg/m³ |
| Lotne związki organiczne (OGC) | maks. 120 mg C/m³ | maks. 120 mg C/m³ | maks. 120 mg C/m³ |
| Tlenki azotu (NOx) | maks. 200 mg/m³ | maks. 200 mg/m³ | maks. 200 mg/m³ |
W praktyce producenci podają obok efektywności sezonowej także sprawność cieplną — żeby osiągnąć wymagane 65% efektywności sezonowej, kominek musi mieć sprawność cieplną mniej więcej 73% lub wyższą. Dobre nowoczesne wkłady osiągają 78–84%.
Certyfikat wydaje się po badaniach laboratoryjnych konkretnego modelu wkładu. Nie ma czegoś takiego jak „certyfikacja mojego kominka” u kominiarza czy instalatora — albo producent przebadał dany model i ma dokumentację, albo nie. Oferty „certyfikacji istniejącego kominka” dotyczą zwykle czegoś innego: ekspertyzy potwierdzającej sprawność albo odbioru technicznego.
Ekoprojekt a sprawność 80% — na czym polega różnica
To najczęstsze nieporozumienie wśród właścicieli kominków — i kosztowne, bo od niego zależy, czy urządzenie jest legalne w danym województwie.
Ekoprojekt
- sezonowa efektywność energetyczna ≥ 65%
- cztery limity emisji naraz: pył, CO, OGC, NOx
- potwierdzony badaniem laboratoryjnym modelu
- widoczny na tabliczce i w karcie produktu
- mówi o tym, ile kominek emituje
Sprawność 80%
- tylko jeden parametr — sprawność cieplna
- brak jakichkolwiek wymogów emisyjnych
- wystarczy dokument producenta lub ekspertyza
- w części uchwał dopuszczalna alternatywa
- mówi o tym, ile ciepła trafia do domu
Kominek o sprawności 80% może emitować dużo pyłu i nie spełniać ekoprojektu. I odwrotnie — urządzenie ekoprojektowe o sprawności 74% spełnia wszystkie normy emisji, choć „nie dobija” do 80%. To dwie różne miary, które tylko częściowo się pokrywają.
Gdzie wystarczy sprawność 80%, a gdzie wyłącznie ekoprojekt
| Województwo | Co uchwała dopuszcza dla kominków |
|---|---|
| Małopolskie | ekoprojekt lub sprawność ≥ 80% (albo urządzenie redukujące emisję pyłu). W Krakowie paliw stałych nie wolno używać w ogóle. |
| Śląskie | ekoprojekt lub sprawność ≥ 80% (albo urządzenie redukujące emisję pyłu) |
| Mazowieckie | wyłącznie ekoprojekt — albo urządzenie redukujące emisję pyłu do wartości z ekoprojektu. Uchwała nie dopuszcza alternatywy w postaci sprawności 80% |
| Wielkopolskie, Łódzkie | ekoprojekt, sprawność ≥ 80% albo elektrofiltr — od 1.01.2026 |
| Świętokrzyskie | ekoprojekt; dla urządzeń sprzed 24.07.2020 sprawność ≥ 80% tam, gdzie nie ma dostępu do sieci — od 1.07.2026 |
| Opolskie | ekoprojekt; istniejące kominki do 1.01.2036, chyba że mają ≥ 80% lub urządzenie redukujące pył |
| Pomorskie | wyłącznie ekoprojekt — od 1.09.2024 |
| Kujawsko-pomorskie | wyłącznie ekoprojekt — od 1.01.2024 |
| Lubuskie | ekoprojekt — Gorzów Wlkp. i Zielona Góra od 1.01.2023, reszta regionu od 1.01.2027 |
| Podlaskie, warmińsko-mazurskie | brak uchwały antysmogowej — obowiązują tylko przepisy krajowe (m.in. zakaz palenia mokrym drewnem) |
Zestawienie orientacyjne. Zapisy uchwał różnią się szczegółami (np. zależnością od dostępu do sieci ciepłowniczej lub gazowej) — przed decyzją sprawdź treść uchwały w dzienniku urzędowym swojego województwa. Pełny kalendarz terminów: terminy antysmogowe na przełomie 2026/2027.
Jak sprawdzić, czy mój kominek spełnia ekoprojekt
Cztery kroki, od najszybszego do ostatecznego:
- Tabliczka znamionowa. Jest przykręcona lub wytłoczona na korpusie wkładu — najczęściej z tyłu, na boku albo pod drzwiczkami, czasem w komorze popielnika. Szukaj: numeru rozporządzenia 2015/1185, napisów Ecodesign, Ekoprojekt, ErP, klasy energetycznej (A+ i wyżej), normy PN-EN 13229 lub PN-EN 16510 oraz modelu i numeru seryjnego. Szczegóły: jak czytać tabliczkę znamionową.
- Dokumentacja. Instrukcja obsługi, karta produktu (ma obowiązkowy format z ηs i klasą), etykieta energetyczna, deklaracja właściwości użytkowych (DoP) i karta gwarancyjna. Karta produktu to dokument, który najszybciej rozstrzyga sprawę.
- Producent lub dystrybutor. Mając model i numer seryjny z tabliczki, napisz do producenta — zwykle przysyła skan karty produktu i certyfikatu. To działa nawet dla urządzeń sprzed kilkunastu lat, o ile firma nadal istnieje.
- Data zakupu jako przesłanka. Kominek kupiony po 1 stycznia 2022 r. w autoryzowanej sieci sprzedaży z bardzo dużym prawdopodobieństwem spełnia ekoprojekt, bo innych nie wolno było wprowadzać do obrotu. Sama data nie jest jednak dowodem przy kontroli — dowodem jest dokument.
Brak tabliczki znamionowej kontrolujący traktuje jak brak potwierdzenia zgodności — czyli tak, jakby urządzenie norm nie spełniało. Zanim zaczniesz sezon, spróbuj odtworzyć dokumentację u producenta albo rozważ jedną z opcji opisanych niżej. W razie kontroli liczy się dokument, nie zapewnienie właściciela.
Kominek nie spełnia ekoprojektu — trzy wyjścia
| Opcja | Koszt | Kiedy ma sens |
|---|---|---|
| Potwierdzenie sprawności ≥ 80% | 0–500 zł | Gdy uchwała w Twoim województwie dopuszcza ten wariant, a producent potwierdza sprawność w dokumentacji. Najtańsza droga — ale nie działa w Pomorskiem i Kujawsko-pomorskiem. |
| Elektrofiltr (urządzenie redukujące emisję pyłu) | 2 000–5 000 zł | Gdy kominek jest sprawny i chcesz go zatrzymać. Redukuje emisję pyłu, ale nie zmienia sprawności ani emisji CO. Sprawdź, czy Twoja uchwała dopuszcza ten wariant — nie wszystkie to robią. Poradnik o elektrofiltrach. |
| Wymiana wkładu | 3 000–15 000 zł | Rozwiązanie docelowe. Nowy wkład ekoprojektowy zwykle da się zamontować w istniejącej obudowie, a wyższa sprawność zwraca część kosztu w mniejszym zużyciu drewna. |
Przed decyzją sprawdź, czy wymiana nie kwalifikuje się do dofinansowania — kominek z płaszczem wodnym będący głównym źródłem ciepła może wejść w zakres programu Czyste Powietrze, a w kilku miastach działają programy lokalne.
Czy ekoprojekt wystarczy, żeby palić legalnie?
Urządzenie zgodne z ekoprojektem to warunek konieczny, ale nie jedyny. Przy kontroli liczą się również:
- Paliwo — wszystkie uchwały zakazują spalania drewna o wilgotności powyżej 20%, a także mułów, flotokoncentratów i odpadów. Suche drewno to też wyższa realna sprawność.
- Przegląd i czyszczenie komina — raz w roku kontrola przewodów (art. 62 Prawa budowlanego), a przy paliwie stałym czyszczenie cztery razy w roku. Od 2023 r. protokół ma postać elektroniczną w CEEB.
- Zgłoszenie do CEEB — nowe lub wymienione źródło ciepła zgłasza się w ciągu 14 dni od uruchomienia.
- Ograniczenia lokalne — w Krakowie paliw stałych nie wolno używać wcale, w części miast obowiązują ograniczenia w dni alarmów smogowych. Prawomocny wyrok NSA z 7 lipca 2026 r. unieważnił wprawdzie mazowiecki zakaz w „dni smogowe”, ale nie znosi uchwał antysmogowych.
Najczęstsze pytania
Czy kominek z ekoprojektem jest legalny bezterminowo?
W praktycznie całej Polsce tak — uchwały antysmogowe pozwalają używać urządzeń ekoprojektowych do końca ich żywotności. Wyjątki dotyczą miejsc z ostrzejszymi przepisami lokalnymi: Krakowa (zakaz paliw stałych), Sopotu oraz Wrocławia, gdzie od 1 lipca 2028 r. drewno będzie dopuszczone tylko w urządzeniach niebędących głównym źródłem ciepła.
Czy koza i piecyk wolnostojący też podlegają ekoprojektowi?
Tak. Dla prawa koza to „miejscowy ogrzewacz pomieszczeń na paliwo stałe”, czyli dokładnie ta sama kategoria co wkład kominkowy. Obowiązują ją te same limity emisji i te same terminy wojewódzkie — więcej w artykule o przepisach dla kóz.
Czy kominki na drewno zostaną całkowicie zakazane?
Nie ma takiego przepisu ani projektu na poziomie krajowym. Uchwały antysmogowe reglamentują parametry urządzeń, a nie samo paliwo — a kominki ekoprojektowe są legalne bezterminowo w prawie całym kraju. Pełna analiza terminów i scenariuszy: czy będzie zakaz palenia w kominku. Nie ma też zakazu sezonowego — o tym, czy wolno palić poza sezonem grzewczym, piszemy w artykułach o paleniu latem i wiosną.
Czy ekoprojekt zostanie zaostrzony?
Komisja Europejska prowadzi przegląd rozporządzenia 2015/1185 — w jego ramach rozważane jest zaostrzenie limitów emisji dla ogrzewaczy na paliwo stałe. Na październik 2026 r. nie ma jednak przyjętego aktu zmieniającego, więc obowiązują limity z tabeli powyżej. Zmiana dotyczyłaby urządzeń nowo wprowadzanych do obrotu, a nie już zamontowanych.
Co z kominkiem w domu letniskowym lub na działce?
Uchwały antysmogowe obowiązują na całym obszarze województwa, również w domkach letniskowych i altanach na działkach. Kominek „rekreacyjny”, używany kilka razy w roku, podlega tym samym wymogom co ten w domu całorocznym.
Powiązane artykuły
- Kominek bez dokumentów
- Czy można palić w kominku
- Jak sprawdzić, czy mój kominek jest legalny — krok po kroku
- Tabliczka znamionowa kominka — gdzie jest i jak ją czytać
- Elektrofiltr do kominka — czy warto?
- Jaki kominek wybrać w 2026 — na co patrzeć przy zakupie
Źródła
- Rozporządzenie Komisji (UE) 2015/1185 — ekoprojekt dla miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń — EUR-Lex, dostęp: 3.11.2026
- Rozporządzenie Komisji (UE) 2015/1189 — ekoprojekt dla kotłów na paliwo stałe — EUR-Lex, dostęp: 3.11.2026
- Dyrektywa 2009/125/WE — ogólne zasady ekoprojektu — EUR-Lex, dostęp: 3.11.2026
Artykuł informacyjny. Stan prawny: listopad 2026. Nie stanowi porady prawnej. Podstawa prawna: dyrektywa 2009/125/WE, rozporządzenie Komisji (UE) 2015/1185 (ogrzewacze miejscowe na paliwo stałe) i 2015/1186 (etykiety energetyczne), normy PN-EN 13229, PN-EN 13240, PN-EN 16510. Wymagania uchwał antysmogowych według serwisów urzędów marszałkowskich.