Terminy antysmogowe: co kończy się 31 grudnia 2026, a co zaczyna 1 stycznia 2027
Przepisy · 2 listopada 2026 · Czas czytania: 8 min
Najbliższe dwa miesiące zamykają okresy przejściowe dla setek tysięcy urządzeń grzewczych. 31 grudnia 2026 r. kończy się czas dla kotłów klasy 3 i 4 w Małopolsce i na Lubelszczyźnie, a 1 stycznia 2027 r. w Lubuskiem wchodzi wymóg ekoprojektu dla kominków. Jeśli którykolwiek z tych terminów dotyczy Twojego domu, do działania zostały tygodnie — a nie miesiące.
Instalatorzy pomp ciepła i kotłów mają jesienią kolejki, a w programie Czyste Powietrze obowiązuje kolejność: najpierw umowa o dofinansowanie, dopiero potem demontaż starego źródła. Złożenie wniosku w grudniu w praktyce oznacza, że stary kocioł będzie pracował już po terminie.
Kalendarz: co wygasa i kiedy
| Termin | Województwo | Czego dotyczy |
|---|---|---|
| 31.12.2026 | Małopolskie (bez Krakowa) | Koniec eksploatacji kotłów klasy 3 i 4 wg PN-EN 303-5:2012. Od 1.01.2027 dopuszczalna klasa 5 lub ekoprojekt. |
| 31.12.2026 | Lubelskie | Koniec eksploatacji kotłów klasy 3 i 4. Kotły klasy 5 — do końca 2029 r. |
| 1.01.2027 | Lubuskie (poza Gorzowem Wlkp. i Zieloną Górą) | Kominki, kozy i inne miejscowe ogrzewacze muszą spełniać ekoprojekt. Kotły — klasa 5 lub ekoprojekt. |
| 31.12.2027 | Śląskie | Koniec eksploatacji kotłów klasy 3 i 4 |
| 31.12.2027 | Kujawsko-pomorskie, podkarpackie | Koniec eksploatacji urządzeń klasy 3 i 4 |
| 1.01.2028 | Zachodniopomorskie | Wymiana kominków niespełniających wymagań uchwały |
| 2028 | Mazowieckie, łódzkie, wielkopolskie | Koniec eksploatacji kotłów klasy 3 i 4 |
| 1.07.2028 | Dolnośląskie, Wrocław | Kotły klasy 4–5 wycofane; we Wrocławiu drewno tylko w urządzeniach niebędących głównym źródłem ciepła |
| 1.01.2030 / 1.01.2032 / 1.01.2036 | Opolskie | Kotły bezklasowe / klasy 3 i 4 / istniejące kominki (chyba że ≥80% lub urządzenie redukujące pył) |
| 1.07.2035 | Pomorskie | Kotły klasy 5 niespełniające ekoprojektu |
Małopolska: ostatnie tygodnie dla kotłów klasy 3 i 4
Uchwała antysmogowa dla Małopolski (poza Krakowem, gdzie paliw stałych nie wolno używać w ogóle od 1 września 2019 r.) daje właścicielom kotłów klasy 3 i 4 czas do końca 2026 r. Od 1 stycznia 2027 r. legalne pozostaną wyłącznie kotły klasy 5 albo spełniające ekoprojekt. Kotły klasy 5 eksploatowane przed 1 lipca 2017 r. mogą pracować do końca swojej żywotności.
Dla kominków termin minął już wcześniej — od 1 maja 2024 r. dopuszczalne są tylko urządzenia spełniające ekoprojekt, mające sprawność co najmniej 80% albo wyposażone w urządzenie redukujące emisję pyłu. W siedmiu gminach obowiązuje dodatkowo wymóg sterownika. Szczegóły w artykule o przepisach małopolskich.
Lubelskie: kotły klasy 3 i 4 do 31 grudnia
Lubelska uchwała obowiązuje od 1 maja 2021 r. na całym obszarze województwa i przez cały rok. Harmonogram dla kotłów:
- do 31.12.2023 — kotły bezklasowe oraz klasy 1 i 2 (termin minął),
- do 31.12.2026 — kotły klasy 3 i 4,
- do 31.12.2029 — kotły klasy 5; potem wymagany ekoprojekt.
Dla kominków uchwała wymaga ekoprojektu przy urządzeniach instalowanych od 1 stycznia 2022 r., a w budynkach, których budowa ruszyła po 1 maja 2021 r. — od początku. Dla kominków zamontowanych wcześniej uchwała nie wyznacza wprost terminu wymiany; w razie wątpliwości warto potwierdzić to w urzędzie gminy albo urzędzie marszałkowskim.
Lubuskie: od 1 stycznia 2027 kominki tylko z ekoprojektem
W Gorzowie Wielkopolskim i Zielonej Górze wymóg ekoprojektu dla kominków obowiązuje od 1 stycznia 2023 r. W pozostałej części województwa okres przejściowy kończy się 31 grudnia 2026 r.
Zostały dwa miesiące na decyzję: nowy wkład ekoprojektowy, urządzenie redukujące emisję pyłu (sprawdź, czy zapis uchwały dla Twojej strefy je dopuszcza) albo rezygnacja z palenia drewnem. Zacznij od odczytania tabliczki znamionowej — to ona rozstrzyga, czy w ogóle musisz cokolwiek zmieniać.
Terminy, które minęły w 2026 roku
- 1.01.2026 — Wielkopolskie i Łódzkie: kominki muszą spełniać ekoprojekt, mieć sprawność ≥80% albo urządzenie redukujące emisję pyłu.
- 1.01.2026 — Śląskie: koniec eksploatacji kotłów pozaklasowych z lat 2013–2017.
- 1.01.2026 — Wrocław: zakaz kominków niespełniających ekoprojektu.
- 1.07.2026 — Świętokrzyskie: zakaz używania kominków sprzed 24.07.2020 bez sprawności ≥80% tam, gdzie jest dostęp do sieci gazowej lub ciepłowniczej (szczegóły).
- 1.09.2026 — Pomorskie: zakaz eksploatacji kotłów klasy 3 i 4 (szczegóły).
Przepisy w Twoim województwie — szczegółowo
Dla najważniejszych regionów prowadzimy osobne opracowania z pełnym brzmieniem wymagań, terminami dla kotłów i kominków oraz lokalnymi wyjątkami:
- Małopolska — Kraków, siedem gmin z wymogiem sterownika, termin 31.12.2026 dla kotłów klasy 3 i 4
- Śląsk — alarmy smogowe, terminy wg wieku kotła, 31.12.2027 dla klas 3 i 4
- Mazowsze i Warszawa — ekoprojekt lub sprawność ≥80%, zakaz węgla w stolicy
- Dolny Śląsk i Wrocław — trzy odrębne uchwały, termin 1.07.2028
- Świętokrzyskie — zakaz obowiązujący od 1.07.2026
- Pomorskie — zakaz kotłów klasy 3 i 4 od 1.09.2026
- Przegląd wszystkich zmian wprowadzonych w 2026 r. i analiza: czy będzie całkowity zakaz palenia drewnem
Gdzie uchwały nie obowiązują
Podlaskie i warmińsko-mazurskie jako jedyne nie mają wojewódzkiej uchwały antysmogowej. Nie oznacza to dowolności — obowiązują tam przepisy krajowe, w tym zakaz spalania odpadów oraz paliw najgorszej jakości, a drewno musi mieć wilgotność poniżej 20%. Lokalne programy ochrony powietrza mogą wprowadzać dodatkowe ograniczenia w dni alarmów smogowych.
Plan na ostatnie tygodnie roku
- Odczytaj tabliczkę kotła i kominka. Klasa kotła (3, 4, 5) jest podana wprost; brak tabliczki traktowany jest jak urządzenie pozaklasowe, którego termin minął już dawno.
- Sprawdź dofinansowanie. Czyste Powietrze działa na zasadach z 20 lipca 2026 r. — wyższe o 10% stawki na ocieplenie i stolarkę, 180 dni na rozliczenie zaliczki, audyt energetyczny nadal obowiązkowy (szczegóły). Zapytaj też w gminie o programy lokalne — przegląd prowadzimy dla Śląska, Małopolski i innych regionów, a dla najuboższych gospodarstw działa Stop Smog.
- Nie demontuj starego źródła przed podpisaniem umowy — to najczęstszy błąd, który zamyka drogę do dotacji.
- Po wymianie zaktualizuj deklarację CEEB — masz 14 dni od uruchomienia nowego źródła ciepła.
- Zachowaj zaświadczenie o likwidacji starego kotła. Od 20 lipca 2026 r. może je wystawić nie tylko mistrz kominiarski, ale też osoba z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi.
Przekroczenie terminu nie zamyka drogi do dotacji — program nie wymaga, by wymiana nastąpiła przed datą z uchwały. Oznacza natomiast, że do czasu wymiany nie wolno w starym urządzeniu palić. W praktyce warto wtedy ograniczyć się do awaryjnego ogrzewania innym źródłem i możliwie szybko domknąć inwestycję, bo kontrole nasilają się w szczycie sezonu.
Powiązane artykuły
- Kominki w Małopolsce — przepisy, terminy, Kraków
- Ekoprojekt dla kominków — wymagania i normy
- Czyste Powietrze — aktualne zasady dofinansowania
- Kontrola kominka — co sprawdza straż miejska
Artykuł informacyjny. Stan prawny: listopad 2026. Nie stanowi porady prawnej. Źródła: serwisy urzędów marszałkowskich (powietrze.malopolska.pl, ochronapowietrza.lubelskie.pl, powietrze.pomorskie.eu), WFOŚiGW w Opolu, przeglądy uchwał antysmogowych Polskiego Alarmu Smogowego i munipro.pl (10 i 18.10.2026), kominki.org. Przed decyzją inwestycyjną sprawdź treść uchwały w dzienniku urzędowym swojego województwa.