Alarm smogowy a palenie w kominku

Przepisy · Weryfikacja: Wojciech Nowak · 18 listopada 2026 · Czas czytania: 8 min

Zweryfikowano u źródła: 18 listopada 2026. Każdy przepis sprawdzamy w tekście aktu — ustawy i rozporządzenia w ISAP, uchwały antysmogowe w dziennikach urzędowych województw i BIP-ach urzędów marszałkowskich. Linki do źródeł znajdziesz pod artykułem. Jak weryfikujemy przepisy

„Ogłoszono alarm smogowy" i „nie wolno palić w kominku" to dwie różne rzeczy, które w komunikatach medialnych zwykle zlewają się w jedną. Alarm jest informacją o stanie powietrza. Zakaz palenia musi wynikać z przepisu — a przepis taki istnieje tylko w części kraju.

📌 Krótko

Alarm smogowy sam z siebie niczego nie zakazuje. Zakaz palenia w dni smogowe obowiązuje tam, gdzie wprowadziła go uchwała antysmogowa sejmiku województwa. W Wielkopolsce dotyczy to Poznania. W większości kraju w dzień smogowy formalnie wolno palić — chociaż jest to dokładnie ten moment, w którym warto tego nie robić.

Czym jest alarm smogowy

System ostrzegania opiera się na dwóch progach stężenia pyłu zawieszonego PM10, określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu:

PrógStężenie PM10Co się dzieje
Poziom informowania100 µg/m³komunikat i zalecenia zdrowotne dla grup wrażliwych
Poziom alarmowy150 µg/m³zalecenie ograniczenia przebywania na zewnątrz do niezbędnego minimum

Oba progi to zalecenia zdrowotne, publikowane przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska. Nie są podstawą do ukarania nikogo za palenie.

Osobno funkcjonują lokalne alerty smogowe — miasta i gminy ogłaszają je według własnych progów, często niższych niż krajowe. Z takim alertem wiążą się zwykle środki, na które gmina ma własne uprawnienia: darmowa komunikacja miejska, wzmożone kontrole palenisk, komunikaty do szkół.

Gdzie zakaz palenia naprawdę obowiązuje

Uprawnienie do wprowadzenia takiego zakazu daje art. 96 ustawy Prawo ochrony środowiska — to na jego podstawie sejmiki wojewódzkie uchwalają uchwały antysmogowe. Sejmik może określić w uchwale rodzaje urządzeń i paliw objętych ograniczeniami, a także obszar i okres ich obowiązywania. Z tej możliwości skorzystano w Wielkopolsce.

Poznań ma taki zakaz w § 4 uchwały nr XXXIX/942/17 — ale działa on inaczej, niż się powszechnie sądzi, i warto to przeczytać uważnie.

⚠ ️ Zakaz w Poznaniu nie jest wyzwalany alarmem

§ 4 ust. 1 uchwały wiąże zakaz stosowania paliw stałych z przekroczeniem normy dobowej dla pyłu PM10 w dniu poprzednim i z prognozą utrzymania się takich stężeń — a nie z ogłoszeniem poziomu informowania czy alarmowego. Podstawą prognozy jest, zgodnie z § 4 ust. 2, „Ekoprognoza" dla Poznania publikowana w aplikacji „Atmosfera dla Poznania".

Co więcej, zakaz obejmuje wyłącznie instalacje niespełniające wymagań uchwały i tylko w budynkach wyposażonych jednocześnie w inny system ogrzewania nieoparty o spalanie paliw stałych albo w instalację spełniającą wymagania. Budynek ogrzewany wyłącznie niezgodną instalacją na paliwo stałe po prostu nie mieści się w zakresie § 4.

Innymi słowy: nawet w jedynym mieście w Polsce, które ma taki zakaz, nie wystarczy usłyszeć w radiu o alarmie smogowym, żeby wiedzieć, czy obowiązuje. Trzeba sprawdzić, czy poprzedniego dnia przekroczono normę dobową PM10, co prognozuje Ekoprognoza, czy Twoja instalacja spełnia wymagania uchwały i czy budynek ma drugie źródło ciepła. Szczegóły: przepisy antysmogowe w Wielkopolsce.

Pozostałe dwie uchwały wielkopolskie — nr XXXIX/941/17 dla województwa bez Poznania i Kalisza oraz nr XXXIX/943/17 dla Kalisza — nie zawierają zakazu dni smogowych w ogóle.

⚠ ️ Nie zakładaj, że „wszędzie tak jest"

Zakaz palenia w dni smogowe nie jest regułą ogólnokrajową. W większości województw uchwały antysmogowe regulują jakie urządzenie i jakie paliwo wolno stosować, a nie kiedy. Jeżeli ktoś mówi Ci, że „przy alarmie w ogóle nie wolno palić", poproś o numer uchwały i paragraf.

Spory o takie zakazy trafiały do sądów administracyjnych — orzecznictwo dotyczące dni smogowych omawiamy osobno: wyrok NSA w sprawie kominków w dni smogowe.

Co grozi, gdy zakaz obowiązuje i został naruszony

Naruszenie uchwały antysmogowej jest wykroczeniem z art. 334 Prawa ochrony środowiska: mandat do 500 zł, a przy skierowaniu sprawy do sądu grzywna do 5 000 zł. Kara jest ta sama niezależnie od tego, czy naruszenie polegało na złym paliwie, niezgodnym urządzeniu, czy na paleniu w dniu objętym zakazem.

W praktyce kontrole w dni smogowe są częstsze — straże miejskie planują je właśnie na dni z przekroczeniami, bo wtedy zgłoszeń od mieszkańców jest najwięcej. Co sprawdza kontrolujący, opisaliśmy w osobnym artykule.

Kominek rekreacyjny w dzień smogowy

Nawet tam, gdzie formalnie wolno, warto rozważyć, czy jest sens. Przy wysokim stężeniu pyłu powietrze jest już przeciążone, a kominek opalany drewnem — nawet zgodny z ekoprojektem — jest emitentem pyłu. Jeżeli kominek jest u Ciebie dodatkiem do pompy ciepła albo gazu, odpuszczenie jednego wieczoru niczego nie kosztuje.

Jeżeli kominek jest jedynym źródłem ciepła, sytuacja jest inna i przepisy to uwzględniają. Wtedy sensowne są środki, które zmniejszają emisję bez rezygnacji z ogrzewania:

Skąd brać informację o przekroczeniach

Źródłem urzędowym jest portal Jakość Powietrza prowadzony przez GIOŚ — komunikaty o ryzyku i wystąpieniu przekroczeń publikowane są w sekcjach wojewódzkich. Powiadomienia rozsyła także Rządowe Centrum Bezpieczeństwa, a wiele miast ma własne aplikacje i listy SMS. Aplikacje komercyjne pokazujące „indeks jakości powietrza" bywają oparte na czujnikach nieakredytowanych — nie są podstawą do stwierdzenia, że obowiązuje zakaz.

Dla porządku: to data i obszar ogłoszenia liczą się prawnie, nie wskazanie czujnika pod Twoim domem. Jeżeli uchwała wiąże zakaz z ogłoszeniem ryzyka przekroczenia, decyduje komunikat właściwego organu.

Powiązane artykuły

Źródła

Artykuł informacyjny. Stan prawny: listopad 2026. Nie stanowi porady prawnej. Podstawa prawna: art. 96 i 334 ustawy Prawo ochrony środowiska; rozporządzenie Ministra Środowiska z 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (t.j. Dz.U. 2021 poz. 845); § 4 uchwały nr XXXIX/942/17 Sejmiku Województwa Wielkopolskiego z 18 grudnia 2017 r.; uchwały antysmogowe pozostałych sejmików wojewódzkich.

Sprawdź przepisy dla swojego regionu

Zakaz w dni smogowe obowiązuje tylko w części kraju. Sprawdź, czy dotyczy Ciebie.

🔍 Sprawdź w 30 sekund