Ubezpieczyciel odmówił wypłaty — bo brakowało przeglądu komina

Analiza · 8 marca 2026 · Czas czytania: 12 min

Zweryfikowano u źródła: 18 listopada 2026. Wyrok, na którym opiera się ten tekst, odczytaliśmy w całości w portalu orzeczeń. Dwa inne orzeczenia, które przytaczaliśmy wcześniej, usunęliśmy — wyjaśniamy to niżej. Jak weryfikujemy przepisy

Wyobraź sobie: pożar w Twoim domu. Straty na setki tysięcy złotych. Składasz wniosek o odszkodowanie z polisy ubezpieczeniowej. Ubezpieczyciel odmawia wypłaty. Powód? Brak aktualnego przeglądu kominiarskiego. To nie jest scenariusz fikcyjny — to się dzieje w Polsce regularnie.

Jak to możliwe?

Polisy majątkowe wyłączają odpowiedzialność za szkody powstałe wskutek niewykonania obowiązków, które nakładają na właściciela przepisy — i niemal zawsze wiążą to wyłączenie z wpływem zaniedbania na szkodę. Tak brzmiała klauzula, którą Sąd Okręgowy w Częstochowie przytoczył w uzasadnieniu sprawy I C 425/14:

„Zakresem ochrony ubezpieczeniowej nie były objęte szkody […] powstałe na skutek niewykonania przez ubezpieczonego przeglądów technicznych […] badań okresowych lub czynności, do wykonania których ubezpieczony jest zobowiązany przepisami prawa […] o ile miało to wpływ na powstanie lub rozmiar szkody."

Ostatnia fraza decyduje o wszystkim. Samo przeterminowanie przeglądu nie wystarcza — zakład musi pokazać, że to zaniedbanie wpłynęło na powstanie albo rozmiar szkody.

Druga klauzula z tej samej sprawy wyłączała szkody powstałe wskutek „nieprzestrzegania przez ubezpieczonego obowiązujących przepisów […] w szczególności prawa budowlanego, przepisów przeciwpożarowych i porządkowych", z tym samym zastrzeżeniem o wpływie na szkodę. Trzecia dotyczyła prac budowlanych bez pozwoleń albo po nieuprawnionych zmianach w projekcie.

📌 Jak czytać ten cytat

Brzmienie podajemy tak, jak przytoczył je sąd. Sąd nie wziął go w cudzysłów, więc może to być jego własne streszczenie zapisu OWU, a nie dosłowny tekst polisy. Numeracja też nie jest jednoznaczna: w ustaleniach faktycznych klauzula o przeglądach występuje jako § 4 pkt 17, a w piśmie samego zakładu jako § 4 ust. 1 pkt 7. Swoją OWU sprawdź u siebie — brzmienie różni się między zakładami.

Wcześniejsza wersja tego artykułu podawała w tym miejscu klauzulę „o treści zbliżonej", którą sami skomponowaliśmy. Cytat w cudzysłowie powinien pochodzić z dokumentu, więc zastąpiliśmy ją brzmieniem z wyroku.

Co ustalił sąd w sprawie I C 425/14

To jedyny wyrok w tej materii, którego treść odczytaliśmy w całości, dlatego opisujemy go dokładnie, a nie hasłowo.

Pożar wybuchł 10 kwietnia 2014 r. — zapaliła się sadza w kominie, komin pękł, a iskry i gorące gazy przedostały się do budynku. Współwłaściciel domu jednorodzinnego wystąpił o 300 000 zł, czyli całą sumę ubezpieczenia. Zakład odmówił pismem z 8 lipca 2014 r. i podał trzy powody: brak dokumentacji okresowych kontroli i czyszczenia przewodów, samowolne zmiany w budynku (drewniany strop tam, gdzie projekt przewidywał materiał niepalny) oraz palenie niewłaściwym paliwem.

Sąd odrzucił wszystkie trzy. Wyrokiem z 2 października 2017 r. zasądził 214 845,87 zł z odsetkami od 12 maja 2014 r., oddalając powództwo w pozostałej części i przyznając powodowi 2 693,34 zł kosztów.

Co się w tym rozstrzygnięciu liczyło:

Przepisy, które sąd zastosował: art. 805 § 1, art. 361 § 1 i 2, art. 481 oraz art. 817 § 1 Kodeksu cywilnego.

⚠ Sprostowanie

Wcześniejsza wersja opisywała tę sprawę w czterech zdaniach i w dwóch miejscach błędnie. Podawała, że pozew dotyczył „ponad 200 000 zł" — to kwota zasądzona, a żądano 300 000 zł. Twierdziła też, że „protokół był kluczowym dowodem na korzyść właściciela", czego w uzasadnieniu nie ma; sąd oparł się na opiniach biegłych i wprost stwierdził, że wizyta kominiarza z 2013 r. kontrolą nie była. Pomijała ponadto dwa z trzech powodów odmowy. Poprawione 18 listopada 2026, zob. listę sprostowań.

Trzy orzeczenia, które z tego artykułu zdjęliśmy

⚠ Sprostowanie

Wcześniejsza wersja powoływała wyrok Sądu Najwyższego z 12 września 2000 r., sygn. II CKN 1120/98 na tezę, że zakład musi wykazać związek przyczynowy, a ciężar dowodu spoczywa na nim. Tej sygnatury nie udało się potwierdzić w żadnym źródle sądowym. Krąży ona w opracowaniach prawniczych, które powtarzają tę samą tezę bez cytatu z orzeczenia, i nie powołuje jej także sąd w sprawie I C 425/14. Usunęliśmy ją — samą zasadę opisujemy teraz tym, co sąd w Częstochowie faktycznie ustalił.

Z tego samego powodu zdjęliśmy opis sprawy SO w Olsztynie, I C 937/20 oraz powołanie na SA w Łodzi, I ACr 37/96. Pierwsza istnieje w portalu orzeczeń, ale portal blokuje pobieranie treści, więc nie sprawdziliśmy, czy nasz opis się zgadza. Drugie znaleźliśmy wyłącznie w opracowaniach wtórnych. Wrócimy do obu, kiedy dotrzemy do tekstów.

Kiedy pozycja zakładu jest mocna

Wszystko sprowadza się do brzmienia klauzuli i do związku zaniedbania ze szkodą. Z klauzul przytoczonych wyżej i z toku rozumowania sądu wynika, że zakład ma mocne argumenty wtedy, gdy:

Ustawowej podstawy wyłączenia przy rażącym niedbalstwie nie podajemy tu na razie numerem przepisu. Wcześniejsza wersja wskazywała art. 827 § 1 Kodeksu cywilnego za opracowaniami, których nie sprawdziliśmy — odczytujemy ten przepis u źródła i uzupełnimy.

Kiedy odmowa jest wątpliwa

Ile to kosztuje w praktyce?

Zamiast średnich, których nie mamy z czego policzyć, podajemy liczby z jednej realnej sprawy. W I C 425/14 suma ubezpieczenia wynosiła 300 000 zł, a sąd zasądził 214 845,87 zł — po trzech latach procesu, czterech opiniach biegłych i odmowie, która padła trzy miesiące po pożarze.

Roczna kontrola i czyszczenie to wydatek rzędu kilkuset złotych (orientacyjne ceny). Dokumentacja z nich nie gwarantuje wypłaty, ale w tej sprawie ustalenie, że komin był czyszczony regularnie od 2008 r., było jednym z faktów, na których sąd oparł rozstrzygnięcie.

⚠ Sprostowanie

Wcześniejsza wersja zawierała tu tabelę ze „średnią wartością domu", „średnim odszkodowaniem pożarowym" i „ryzykiem odmowy nawet 800 000 zł". Żadnej z tych liczb nie potrafiliśmy przypisać do źródła, więc tabela zniknęła. Poprawione 18 listopada 2026.

Co powinieneś zrobić już teraz?

  1. Sprawdź datę ostatniego przeglądu — jeśli nie pamiętasz, prawdopodobnie jest nieaktualny
  2. Zamów przegląd kominiarski — znajdź kominiarza w swoim regionie
  3. Sprawdź OWU swojej polisy — poszukaj klauzul o „przeglądach technicznych" i „czyszczeniu przewodów kominowych"
  4. Przechowuj protokoły — protokół z kontroli przewodów kominowych jest sporządzany w formie dokumentu elektronicznego w systemie CEEB (art. 62a ust. 5 Prawa budowlanego), ale zachowaj też własne kopie
  5. Sprawdź legalność kominka — weryfikator podpowie, czy Twoje urządzenie jest zgodne z przepisami

Źródła

Przeczytaj też

Sprawdź swój kominek

Weryfikator sprawdzi Twój kominek na tle aktualnych przepisów w 30 sekund.

🔍 Sprawdź teraz