Sąsiad dymi z komina — co można z tym zrobić

Poradnik · Weryfikacja: Wojciech Nowak · 18 listopada 2026 · Czas czytania: 10 min

Zweryfikowano u źródła: 18 listopada 2026. Każdy przepis sprawdzamy w tekście aktu — ustawy i rozporządzenia w ISAP, uchwały antysmogowe w dziennikach urzędowych województw i BIP-ach urzędów marszałkowskich. Linki do źródeł znajdziesz pod artykułem. Jak weryfikujemy przepisy

Gryzący dym z sąsiedniego komina to jedna z najczęstszych sąsiedzkich uciążliwości w Polsce — i jedna z nielicznych, w których prawo daje całkiem konkretne narzędzia. Są dwie niezależne drogi: administracyjna, czyli kontrola i mandat, oraz cywilna, czyli żądanie zaprzestania. Można korzystać z obu naraz.

📞 Jeśli chcesz działać od razu

Zadzwoń do straży miejskiej lub gminnej. Tam, gdzie jej nie ma — do urzędu gminy, do pracownika upoważnionego przez wójta, burmistrza albo prezydenta. Podaj adres, godzinę i opis dymu. Im szybciej po zdarzeniu, tym większa szansa, że kontrola zastanie jeszcze gorące palenisko.

Droga pierwsza: zgłoszenie i kontrola

Kto ma prawo skontrolować

Uprawnienia daje art. 379 ustawy Prawo ochrony środowiska. Kontrolę przeprowadzają strażnicy miejscy albo gminni, pracownicy urzędu z imiennym upoważnieniem, policja oraz inspekcja ochrony środowiska. Mają prawo wstępu na teren nieruchomości wraz z pomieszczeniami, prawo przeprowadzania badań i pobierania próbek oraz żądania okazania dokumentów.

Jak zgłosić, żeby zgłoszenie zadziałało

  1. Adres i numer budynku — bez tego zgłoszenie jest bezużyteczne.
  2. Data i godzina. Jeśli dym pojawia się regularnie — na przykład wieczorami albo w weekendy — napisz o tym. Kontrola zaplanowana na właściwą porę ma znacznie większą skuteczność.
  3. Opis dymu: kolor, zapach, gęstość. Czarny, gęsty dym o słodkawym albo chemicznym zapachu wskazuje na tworzywa i płyty klejone. Siwy, gryzący — zwykle na mokre drewno.
  4. Zdjęcia lub nagranie z datą. Nie są dowodem w postępowaniu, ale pomagają organowi ocenić zasadność i zaplanować kontrolę.
  5. Swoje dane — jeśli je podasz, organ ma obowiązek zawiadomić Cię o sposobie załatwienia sprawy. Zgłoszenie anonimowe też jest rozpatrywane, ale bez informacji zwrotnej.

Wiele miast prowadzi dedykowane kanały zgłoszeń: formularze na stronach urzędów, aplikacje mobilne, numery alarmowe straży miejskiej. Warto sprawdzić, czy Twoja gmina takie ma — zgłoszenie trafia wtedy od razu do właściwej komórki.

Co grozi sąsiadowi

NaruszeniePodstawaKara
Spalanie odpadów poza spalarniąart. 191 ustawy o odpadachareszt albo grzywna do 5 000 zł
Naruszenie uchwały antysmogowej (złe paliwo albo niezgodne urządzenie)art. 334 Prawa ochrony środowiskamandat do 500 zł, przed sądem grzywna do 5 000 zł
Udaremnianie kontroliart. 225 § 1 Kodeksu karnegopozbawienie wolności do lat 3

Kary za naruszenie uchwały można nakładać wielokrotnie — przy każdym kolejnym stwierdzonym przypadku. To bywa skuteczniejsze niż jednorazowa wysoka grzywna.

Droga druga: art. 144 Kodeksu cywilnego

Niezależnie od tego, czy gmina wystawi mandat, przysługuje Ci roszczenie cywilne. Art. 144 Kodeksu cywilnego zakazuje właścicielowi nieruchomości działań, które zakłócałyby korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych.

Dym z komina to klasyczna immisja pośrednia — oddziaływanie, które przenosi się na sąsiednią działkę. Jeżeli przekracza przeciętną miarę, możesz na podstawie art. 222 § 2 Kodeksu cywilnego żądać przywrócenia stanu zgodnego z prawem i zaniechania naruszeń. Przy szkodzie na zdrowiu albo mieniu dochodzi roszczenie odszkodowawcze.

⚠ ️ Co to znaczy „ponad przeciętną miarę"

To pojęcie ocenne i tu leży trudność. Sąd bierze pod uwagę charakter okolicy — inaczej ocenia dym w zabudowie jednorodzinnej z ogrzewaniem gazowym, inaczej na terenie, gdzie większość domów ogrzewa się węglem. Znaczenie ma częstotliwość, pora, intensywność i to, czy uciążliwość da się usunąć niewielkim kosztem.

Przed pozwem warto wysłać pisemne wezwanie do zaprzestania naruszeń listem poleconym za potwierdzeniem odbioru. Czasem to wystarcza, a jeśli nie — jest dowodem, że próbowałeś rozwiązać sprawę polubownie, co ma znaczenie przy kosztach procesu.

Czego lepiej nie robić

A jeśli to Ciebie zgłoszono

Kontrola sama w sobie nie oznacza kary. Przygotuj zdjęcie tabliczki znamionowej, dokumentację urządzenia, protokół kominiarski, dowód zakupu paliwa ze świadectwem jakości i wydruk deklaracji CEEB. Jeśli palisz suchym drewnem w urządzeniu zgodnym z uchwałą, kontrola kończy się protokołem i niczym więcej.

Pełny przebieg kontroli opisaliśmy osobno: co sprawdza straż miejska.

Powiązane artykuły

Źródła

Artykuł informacyjny. Stan prawny: listopad 2026. Nie stanowi porady prawnej. Podstawa prawna: art. 334 i 379 ustawy Prawo ochrony środowiska; art. 191 ustawy o odpadach; art. 144 i 222 § 2 Kodeksu cywilnego; art. 225 § 1 Kodeksu karnego; uchwały antysmogowe sejmików wojewódzkich.

Sprawdź, czy Twój kominek jest w porządku

Zanim zgłosisz sąsiada, warto wiedzieć, jak wypada własne urządzenie.

🔍 Sprawdź w 30 sekund