Kary za palenie w kominku — zestawienie
Kary · Weryfikacja: Wojciech Nowak · 18 listopada 2026 · Czas czytania: 9 min
Zweryfikowano u źródła: 18 listopada 2026. Każdy przepis sprawdzamy w tekście aktu — ustawy i rozporządzenia w ISAP, uchwały antysmogowe w dziennikach urzędowych województw i BIP-ach urzędów marszałkowskich. Linki do źródeł znajdziesz pod artykułem. Jak weryfikujemy przepisy
Kary związane z kominkiem nie wynikają z jednego przepisu, tylko z kilku ustaw naraz — i za jedno zdarzenie można odpowiadać z dwóch podstaw jednocześnie. Poniżej pełne zestawienie: za co, na jakiej podstawie i ile.
Tabela kar
| Naruszenie | Podstawa prawna | Kara |
|---|---|---|
| Palenie paliwem niedozwolonym przez uchwałę antysmogową (np. mokre drewno, muł, węgiel tam, gdzie zakazany) | art. 334 Prawa ochrony środowiska | mandat do 500 zł; przed sądem grzywna do 5 000 zł |
| Eksploatacja urządzenia niezgodnego z uchwałą (po upływie terminu wymiany) | art. 334 Prawa ochrony środowiska | mandat do 500 zł; przed sądem grzywna do 5 000 zł |
| Palenie w dzień objęty zakazem (tam, gdzie uchwała to przewiduje) | art. 334 Prawa ochrony środowiska | mandat do 500 zł; przed sądem grzywna do 5 000 zł |
| Spalanie odpadów | art. 191 ustawy o odpadach | areszt albo grzywna (do 5 000 zł) |
| Brak deklaracji CEEB | przepisy o Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków | kara grzywny |
| Brak okresowej kontroli przewodu kominowego | art. 62 w zw. z art. 93 Prawa budowlanego | kara grzywny |
| Sprzedaż paliwa objętego zakazem obrotu (muły, floty, węgiel brunatny, paliwa niespełniające wymagań, niesortowane) — dotyczy sprzedawcy, nie użytkownika | art. 34a ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw | grzywna od 50 000 zł do 500 000 zł albo pozbawienie wolności do lat 3 |
| Udaremnianie lub utrudnianie kontroli | art. 225 § 1 Kodeksu karnego | pozbawienie wolności do lat 3 |
Spalanie starych mebli w urządzeniu, które po terminie wymiany nie spełnia uchwały, to dwa odrębne wykroczenia: z ustawy o odpadach i z Prawa ochrony środowiska. Każde stwierdzone naruszenie przy kolejnej kontroli jest też nowym wykroczeniem — mandaty można nakładać wielokrotnie.
Mandat czy sąd — jak to działa
Strażnik miejski lub gminny, który stwierdzi wykroczenie, może nałożyć mandat karny. Masz prawo go nie przyjąć — wtedy sprawa trafia do sądu, a sąd może:
- nałożyć grzywnę wyższą niż mandat, do 5 000 zł,
- orzec karę nagany,
- umorzyć postępowanie, jeżeli uzna, że do wykroczenia nie doszło.
Odmowa przyjęcia mandatu ma sens wtedy, gdy masz czym się bronić — dokumentację urządzenia potwierdzającą zgodność z uchwałą, świadectwo jakości paliwa, pomiar wilgotności drewna. Bez dokumentów sąd zwykle utrzymuje ustalenia protokołu.
Kto może ukarać
| Organ | Co może |
|---|---|
| Straż miejska / gminna | kontrola na podstawie art. 379 POŚ, mandat karny |
| Upoważniony pracownik urzędu gminy | kontrola; wniosek o ukaranie do sądu |
| Policja | kontrola, mandat |
| Inspekcja Ochrony Środowiska | kontrola, w szczególności przy większych instalacjach |
| Inspekcja Handlowa | kontrola jakości paliw u sprzedawców (nie u użytkowników) |
W gminach bez straży miejskiej kontrolę prowadzi pracownik urzędu z imiennym upoważnieniem wójta, burmistrza albo prezydenta miasta. Jego uprawnienia wstępu na nieruchomość są takie same.
Kiedy kary można uniknąć
CEEB. Przepisy o Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków przewidują konstrukcję zbliżoną do czynnego żalu: jeżeli złożysz deklarację, zanim organ poweźmie wiadomość o naruszeniu obowiązku, karze nie podlegasz. W praktyce: spóźniona deklaracja złożona z własnej inicjatywy zamyka sprawę. Jak to zrobić: CEEB — jak zgłosić kominek.
Dokumentacja przy kontroli. Większość mandatów bierze się nie z tego, że ktoś łamał przepisy, tylko z tego, że nie potrafił wykazać, że ich nie łamie. Komplet, który to zamyka:
- Zdjęcie tabliczki znamionowej i dokumentacja techniczno-ruchowa urządzenia.
- Certyfikat ekoprojektu albo dokument potwierdzający parametry emisyjne.
- Aktualny protokół kontroli przewodu kominowego.
- Faktura i świadectwo jakości paliwa za bieżący i poprzedni sezon.
- Wydruk deklaracji CEEB.
- Wilgotnościomierz — i wynik pomiaru drewna, które masz przy kominku.
Czego kary nie obejmują
Warto wiedzieć, czego nie można Ci zarzucić:
- Samego posiadania kominka — posiadanie urządzenia nie jest wykroczeniem; karalna jest jego eksploatacja niezgodna z uchwałą.
- Zakupu paliwa objętego zakazem obrotu. Zakaz z art. 7 ust. 7a ustawy o jakości paliw adresowany jest do sprzedawcy — i to on odpowiada, z art. 34a, grzywną od 50 000 zł do 500 000 zł. Karalne po Twojej stronie jest natomiast spalenie takiego paliwa, jeśli uchwała go nie dopuszcza.
- Dymienia jako takiego. Widoczny dym nie jest wykroczeniem — jest podstawą do kontroli. Wykroczeniem jest to, co kontrola stwierdzi.
- Palenia przy alarmie smogowym tam, gdzie uchwała nie wprowadza zakazu w dni smogowe. Szczegóły: alarm smogowy a palenie.
Poza mandatem: koszty, które bolą bardziej
Kara administracyjna jest zwykle najmniejszą konsekwencją. Realne koszty to:
- Odmowa wypłaty z ubezpieczenia po pożarze, jeżeli urządzenie było eksploatowane niezgodnie z instrukcją albo brakowało obowiązkowego przeglądu — zob. kiedy polisa nie działa.
- Odpowiedzialność cywilna wobec sąsiadów z art. 144 Kodeksu cywilnego przy uciążliwych immisjach — zob. sąsiad dymi z komina.
- Nakaz wymiany urządzenia po upływie terminu z uchwały — koszt liczony w tysiącach złotych, podczas gdy dotacje działają najlepiej przed terminem, nie po nim.
- Odpowiedzialność karna przy pożarze, jeżeli doszło do sprowadzenia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia — zob. odpowiedzialność za pożar.
Powiązane artykuły
- Spalanie odpadów — kary
- Kontrola kominka
- Czy można palić w kominku
- CEEB — jak zgłosić kominek
- Obowiązkowy przegląd komina
Źródła
- Ustawa z 27 kwietnia 2001 r. — Prawo ochrony środowiska (art. 96, 334, 379) — Internetowy System Aktów Prawnych, dostęp: 18.11.2026
- Ustawa z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (art. 191) — Internetowy System Aktów Prawnych, dostęp: 18.11.2026
- Ustawa z 7 lipca 1994 r. — Prawo budowlane (art. 62, art. 93) — Internetowy System Aktów Prawnych, dostęp: 18.11.2026
- Ustawa z 20 maja 1971 r. — Kodeks wykroczeń — Internetowy System Aktów Prawnych, dostęp: 18.11.2026
- Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków — Główny Urząd Nadzoru Budowlanego, dostęp: 18.11.2026
Artykuł informacyjny. Stan prawny: listopad 2026. Nie stanowi porady prawnej. Podstawa prawna: art. 96, 334 i 379 ustawy Prawo ochrony środowiska; art. 191 ustawy o odpadach; art. 62 i 93 ustawy Prawo budowlane; art. 225 § 1 Kodeksu karnego; przepisy o Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków.